Agenda:

   Taal:    nederlands   Frysk Welkom Nieuws Kerk Terkaple Prikbord Contact  

Menu

Dorpen en bewoners
Oare tiden voorwoord
Oare tiden aflevering 1
Oare tiden aflevering 2
Oare tiden aflevering 3
Oare tiden aflevering 4
Oare tiden aflevering 5
Oare tiden aflevering 6
Oare tiden aflevering 7
Oare tiden aflevering 8
Oare tiden aflevering 9
Oare tiden aflevering 10
Oare tiden aflevering 11
Oare tiden Triennen van Eagmaryp


Plaatselijk belang
De Earrebarre
Voorzieningen
Jongeren
Verenigingen
Bedrijven
Agenda
Fotoalbums
Youtube
Gastenboek
Links


Aflevering 9:

Scholen in Akmarijp en Terkaple

Vroeger (in de 17e eeuw) hadden beide

dorpen elk een eigen school en

schoolmeester. Men moet zich hier niet al te

veel van voorstellen, want zomers was er

geen schoolmeester nodig; meester hielp dan

de ouders van zijn leerlingen met het hooien,

of ging mee vissen. ’s Winters was er dan

wel een boer of ambachtsman die een

“winterschool” organiseerde. Deze mensen

stonden natuurlijk niet te boek als

schoolmeester, zodat het nooit helemaal

duidelijk was hoe het stond met het

schoolgaan. De schoolmeesters werden door

de kerkvoogdij betaald.

Van Akmarijp-Terkaple zijn nog doop-,

trouw- en lidmatenregisters van 1641-1660

bewaard gebleven waar enkele

schoolmeesters in genoemd worden. Van

Terkaple is meer bekend dan van Akmarijp.

Dit komt omdat van de kerkelijke combinatie

de dominee in Terkaple stond/woonde; daar

was dus een vaste schoolmeester. Deze man

was tegelijkertijd ook koster en voorzanger

in beide kerken, zowel in die van Terkaple

als in die van Akmarijp. In Akmarijp was

alleen school als er iemand was die dit wilde

doen. Diegene werd dan door de kerkvoogdij

aangesteld.

Van Akmarijp zijn een paar schoolmeesters

bekend: “den 14en Aug. 1642 was Johannes

Obbesz schoeldiener Tecumarijp” (=te

Akmarijp). In 1674 is Sicke Oeges

“schooldienaer in Ackmarijp”. Sicke en zijn

vrouw Imck Jellis worden dan uitgesloten

van het avondmaal in de kerk, omdat zij de

“Edele Opsienders van onse gemeente (=

predikant en ouderlingen) gelastert ende

belogen hadden, en haar absenteerden van

de predictie des Woords”.

Verder worden er geen specifieke

schoolmeesters genoemd. Wel een paar

mensen die dorpsrechter waren.

Deze baan werd vaak uitgeoefend door in

schoolmeester, b.v. Riemer Clasen die in

1700 “ontvanger en dorpsrechter” was.Van

Terkaple zijn meer mensen bekend die

schoolmeester waren, o.a. de melding uit het

lidmatenboek van de kerk: “den 2e Jan. 1672

is Trijntje Willems, huisvrouw van Tjepke

Riemers, schooldienaar in Capla, versturven.

Den 18en Sept. 1675 is Tjepke Riemers,

schooldienaar ende dorprechter in Capla

versturven”.

Een ander stukje gaat over de inkomsten van

schoolmeester Rodmer Rodmers van

Wijngaarden. Hij was vanaf 1798

schoolmeester in Terkaple. In 1817 gingen er

maar 13 kinderen naar school. Het

traktement was fl. 80,-- van het dorp en fl.

85,-- van de kerk. Bovendien was Rodmer

veldwachter waar hij nog eens fl. 60,-- mee

verdiende.

In 1844 werd er een nieuwe school gebouwd.

Dit was op de Tsjerkepôle van Terkaple. Er

was toen een 20-tal leerlingen die elk

kwartaal 30 cent schoolgeld betaalde. De

kerk betaalde toen fl. 100,-- voor het

kosteren en voorzingen, de gemeente

betaalde fl. 80,-- + vrij wonen.

In 1881 werd door de gemeenteraad besloten

tot “stichting van een nieuwe school met

woning te Akmarijp en onttrekking aan den

publieken dienst der oude school te Terkaple.

Den 11en Juli 1881 werd deze nieuwbouw

aanbesteed voor fl. 11.391,--“. Deze school

is nu de woning van fam. Dames; in de oude

schoolwoning van toen woont nu fam.

Samplonius. Dit was dus een openbare

school. In 1912 kwam er ook een christelijke

school bij. Er waren toen 2 lagere scholen

voor een handvol kinderen. Beide scholen

hebben naast elkaar bestaan tot 1 juli 1934.

Toen is de openbare school opgeheven door

Gedeputeerde Staten en gingen Terkaple en

Akmarijp verder met 1 school.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bij het 25-jarig bestaan van dit gebouw

kregen de leerlingen bijgaande foto.