Agenda:

   Taal:    nederlands   Frysk Welkom Nieuws Kerk Terkaple Prikbord Contact  

Menu

Dorpen en bewoners
Oare tiden voorwoord
Oare tiden aflevering 1
Oare tiden aflevering 2
Oare tiden aflevering 3
Oare tiden aflevering 4
Oare tiden aflevering 5
Oare tiden aflevering 6
Oare tiden aflevering 7
Oare tiden aflevering 8
Oare tiden aflevering 9
Oare tiden aflevering 10
Oare tiden aflevering 11
Oare tiden Triennen van Eagmaryp


Plaatselijk belang
De Earrebarre
Voorzieningen
Jongeren
Verenigingen
Bedrijven
Agenda
Fotoalbums
Youtube
Gastenboek
Links


Aflevering 3:

 

Geschiedenis van “de Lege Wâlden”

De vorige keer hebben we het gehad over overstromingen en veenvorming. Dat gebeurde

natuurlijk niet zo maar even, er zijn eeuwen over gedaan. Het land dat boven water bleef, de

zand- en leemruggen kregen zo langzamerhand bewoners. Het steeds hoger komende

zeewater, een gevolg van het smelten van de poolkappen, schoof de kustlijn steeds verder op

landinwaarts en zorgde voor grote afwateringsproblemen. De zee die steeds meer het land

binnendrong zorgde voor een sliblaag van klei op het land en dus ook over het reeds

aanwezige veen. Die kleilaag kunnen we zien tussen Terherne en Akkrum. Als daar in de

herfst geslot is, kan men aan de slootkanten precies zien waar het veen ophoudt en de klei

begint. Tot zover landinwaarts schoof dus de sliblaag over zand en veen. Die ontwikkeling is

eigenlijk pas gestopt toen mensen dijken begonnen aan te leggen.

Mensen uit de steeds weer overstroomde kustgebieden zochten een andere plek om te wonen

en kwamen op de hoger gelegen stukken land in dit gebied terecht. Ze gingen wonen op een

iets hoger gelegen plek aan een stroompje of riviertje. Deze mensen startten ook het

verkavelingsproces dat steeds verder gegaan is.

Het aardige van deze verkaveling is dat er op oude kaarten een duidelijk verschil in richting te

zien is van de oude Slachtedijk. Op die dijk kom ik later terug.

De percelen land en sloten lopen in Terkaple en Akmarijp ongeveer noordoost naar zuidwest,

maar in Goïngarijp zuidoost naar noordwest. Zou het proces van verkaveling voor Terkaple

en Akmarijp vanuit de Akkrumer kant ingezet zijn en dat van Goïngarijp vanuit de Lege

Geaen? De verkaveling van de Lege Geaen loopt namelijk gelijk. En het Sneekermeer en de

Goïngarijpster Poel waren lang geleden veel kleiner. Hoogstwaarschijnlijk hoorde Goïngarijp

vroeger onder Goënga aan de andere kant van het Sneekermeer. De naam zegt het al: een

buitenbuurt van Goënga. Er waren vroeger ook boeren, evenals de kerk van Goïngarijp die

land in eigendom hadden aan de andere kant van het meer.

Bij verkavelen en ontginnen hoort natuurlijk ook afwateren. Men groef tijdens het verkavelen

ook afwateringssloten en ging wonen aan die sloten. Zodoende kregen die sloten een dubbele

functie, namelijk:

a. afvoer van water uit het moerassige land

b. waterwegen voor verkeer over het water

Nu nog even wat over de Slachtedijk.

De oude Slachtedijk, aangelegd omstreeks het jaar 1100, van Joure tot voorbij Terherne, was

oorspronkelijk bedoeld als een barrière tegen de opdringende Middelzee. Later werd de dijk

een keerder van het steeds uitbreidende Sneekermeer. De Sneekerkant van het meer werd

veilig gesteld door de aanleg van de Groene Dijk.

Zo. We zijn nu zover dat er bewoning begint te komen. Waarschijnlijk is dat zo ongeveer

rond het jaar 1000 begonnen, maar precies kan men dat niet zeggen; in de geschiedenis komt

het niet op 1 of 2 jaar aan. De volgende keer gaan we het over de bewoners hebben.

A. Boersma