Agenda:

   Taal:    nederlands   Frysk Welkom Nieuws Kerk Terkaple Prikbord Contact  

Menu

Dorpen en bewoners
Oare tiden voorwoord
Oare tiden aflevering 1
Oare tiden aflevering 2
Oare tiden aflevering 3
Oare tiden aflevering 4
Oare tiden aflevering 5
Oare tiden aflevering 6
Oare tiden aflevering 7
Oare tiden aflevering 8
Oare tiden aflevering 9
Oare tiden aflevering 10
Oare tiden aflevering 11
Oare tiden Triennen van Eagmaryp


Plaatselijk belang
De Earrebarre
Voorzieningen
Jongeren
Verenigingen
Bedrijven
Agenda
Fotoalbums
Youtube
Gastenboek
Links


 

Aflevering 4:

 

Geschiedenis van “de Lege Wâlden”

 

Over de bewoners van deze omgeving is maar een klein beetje bekend.

Beschreven is er natuurlijk niets en veel vondsten en opgravingen van werktuigen en aardewerk

zijn er ook niet.

Op en bij de zandrug van Goïngarijp, b.v. in de Goïngarijpster Poel zijn scherven

gevonden van heel oud aardewerk en ook stenen werktuigen, zoals messen, schrapers en pijlpunten.

Men denkt dat deze werktuigen dateren van voor de jaartelling. Verder is er betreffende oude

bouwwerken niets aantoonbaar of bewijsbaar. Logisch, omdat men nog niet met stenen bouwde

en hout uit die tijd al lang vergaan is. Slechts het oude tufstenen kerkje (kapelletje) van Terkaple

bewijst dat er hier al vroeg bewoning was.

Sinds ongeveer het jaar 1200 lukte het monniken van sommige kloosters in Fryslân om van klei stenen te

maken. Grote, van klei gemaakte stenen, in houten bakjes vorm gegeven, gedroogd in de zon en bij het vuur

gebakken. Deze stenen worden vandaag de dag “oude friezen” of “kloostermoppen” genoemd.

Het kapelletje van Terkaple was echter van tufsteen gemaakt; tufsteen dat vanuit Duitsland

ingevoerd moest worden. Daarom weten we dat de kapel er al vóór het jaar 1200 gestaan moet

hebben en dat Terkaple dus al een heel oud dorp is.

Ook in de buurt van de Heerenzijl zijn op de bodem van de poel hele oude brokstukken van bewoning gevonden.

Zelf vond ik indertijd in het “bûtlân” van Kees Bakker, dicht bij de poel, scherven van 14e of 15e eeuwse potten.

Blijkbaar zijn sommige situaties de afgelopen eeuwen nogal watveranderd.

In de tijd van de ruilverkavelingswerken in Terkaple hebben wij met ons gezin brokstukken van aarden potten

 gevonden, waarschijnlijk daterend uit de 14e of 15e eeuw. Na het graven van een sloot, tussen de nieuwe weg

 om Terkaple en Camping Maran, zagen wij de scherven in de nieuwe slootskant zitten. Waarschijnlijk is de

 kolonisatie van de Lege Wâlden vooral vanuit Aldeboarn en Akkrum deze kant uit gekomen.

De parochiekerk Sint Pancras uit Aldeboarn kreeg de functie van moederkerk die overal in de wijde

omtrek kapelletjes stichtte en waar de mensen gingen wonen. Ook vanuit het klooster in Nes

werden monniken aangewezen om in deze kapellen dienst te doen.

In een schrijven uit het jaar 1315 van bisschop Guy van Henegouwen lezen we dat onder het beheer

van Aldeboarn 38 dochterkapellen vielen, o.a. Beke (Beets), Urathorp (Ureterp),Wispolla (Terwispel),

Kathaleke (Katlijk), Hoerne (Oudehorne), Westermere (Westermeer), Ackronryprasuach (Snikzwaag),

Capella (Terkaple), Ackrommaryp (Akmarijp), Moneckaga (St. Jansga bij Akmarijp).

Hieruit blijkt dat de dorpen uit de regio allemaal ouder zijn dan b.v. Joure, want die wordt in 1315

helemaal nog niet genoemd. Aardig is ook om te zien dat de connectie tussen Akkrum en Akmarijp

duidelijk te zien is in de naam Ackrommaryp.

 

A. Boersma